Kiedy przycinać drzewa owocowe? Terminarz cięcia

Nazywam się Mateusz Setkowicz, prowadzę firmę JakTuZielono.pl i od kilkunastu lat zajmuję się ogrodami w Krakowie oraz okolicznych gminach. Pytanie, które słyszę najczęściej wiosną, brzmi: kiedy przyciąć jabłoń, a kiedy śliwę. Odpowiedź nigdy nie jest jedna, bo termin cięcia zależy przede wszystkim od gatunku drzewa, a dopiero potem od pogody i kondycji konkretnej rośliny. Dobrze dobrana pora decyduje o tym, czy drzewo będzie zdrowo rosło i obficie owocowało, czy zacznie chorować po niepotrzebnie zadanych ranach.

Ziarnkowe i pestkowe tnie się w innych terminach

Drzewa owocowe dzielimy na dwie grupy, które wymagają zupełnie innego podejścia. Ziarnkowe, czyli jabłonie i grusze, dobrze znoszą cięcie w spoczynku zimowym. Pestkowe, czyli śliwy, wiśnie, czereśnie, brzoskwinie i morele, tniemy w okresie wegetacji, wiosną lub latem, a nie zimą. Różnica nie jest kaprysem, lecz wynika z podatności pestkowych na groźne choroby, które wnikają przez świeże rany w chłodnej i wilgotnej porze. To najważniejsza zasada w całym terminarzu.

Jabłoń i grusza, czyli drzewa ziarnkowe

Główne cięcie jabłoni i grusz wykonuje się pod koniec zimy i wczesną wiosną, zwykle od końca lutego do końca marca, gdy drzewo jest jeszcze w spoczynku, a nie ma już silnych mrozów. Wtedy dobrze widać budowę korony, a drzewo zdąży zabliźnić rany przed ruszeniem wegetacji. U drzew, które rosną zbyt bujnie i słabo owocują, warto dodać cięcie uzupełniające latem, mniej więcej od drugiej połowy lipca do połowy września. Letni zabieg wyhamowuje nadmierny wzrost i lepiej doświetla owoce, dzięki czemu ładniej się wybarwiają.

Śliwa, wiśnia, czereśnia, brzoskwinia i morela, czyli pestkowe

Pestkowe tniemy w cieple, gdy drzewo szybko zasklepia rany. Wiśnie i czereśnie najlepiej ciąć po zbiorze owoców, na przełomie lipca i sierpnia. Śliwę również bezpieczniej traktować latem, w lipcu lub sierpniu, bo zimowe i wczesnowiosenne cięcie naraża ją na srebrzystość liści. Brzoskwinię i morelę tniemy wiosną, zwykle w kwietniu, tuż przed kwitnieniem lub zaraz po nim, gdy widać już, które pąki przezimowały. W praktyce u pestkowych lepiej ciąć mniej, ale w dobrym terminie, niż dużo o niewłaściwej porze.

• Jabłoń, grusza: koniec lutego do końca marca, opcjonalnie cięcie letnie od drugiej połowy lipca.
• Śliwa: najlepiej lato, lipiec i sierpień, ze względu na ryzyko srebrzystości liści.
• Wiśnia, czereśnia: po zbiorze owoców, przełom lipca i sierpnia.
• Brzoskwinia, morela: wiosna, kwiecień, tuż przed kwitnieniem lub zaraz po nim.
• Drzewka świeżo posadzone: wiosną, niezależnie od gatunku, cięciem na koronę.

Dlaczego pestkowych nie tnie się zimą

Za zaleceniem cięcia pestkowych w cieple stoją konkretne choroby. Srebrzystość liści to grzyb, którego zarodniki wnikają przez świeże rany, zwłaszcza przy wilgotnej i chłodnej pogodzie zimą oraz wczesną wiosną. W ciepłej porze drzewo zasklepia ranę bardzo szybko, więc ryzyko zakażenia mocno spada. Do tego dochodzi rak bakteryjny drzew pestkowych, który rozprzestrzenia się wiosną z deszczem, wiatrem i na narzędziach, oraz gumoza, czyli wyciek gumy z ran zadanych w nieodpowiednim momencie. Dlatego u śliwy, wiśni i czereśni termin to nie szczegół, lecz kwestia zdrowia drzewa.

Pogoda ma znaczenie. Dzień suchy i bezmroźny

Niezależnie od gatunku tnę w dzień suchy i bezdeszczowy, bo wilgoć sprzyja infekcjom ran. Nie ciągnę cięcia podczas mrozów ani tuż przed spodziewanymi przymrozkami, ponieważ zmrożone drewno jest kruche, a rany goją się źle. Narzędzia dezynfekuję między drzewami, żeby nie przenosić chorób, a większe rany zabezpieczam maścią ogrodniczą. W warunkach krakowskich trzeba pamiętać o zastoiskach mrozowych, częstych w obniżeniach i w dolinie Wisły, gdzie nocą bywa znacznie zimniej niż na pobliskim wzniesieniu. W takich miejscach z cięciem czekam na stabilniejszą, cieplejszą pogodę.

Cięcie po posadzeniu i prześwietlanie starszych drzew

Świeżo posadzone drzewka tnę wiosną, niezależnie od gatunku, prowadząc cięcie na koronę, czyli skracając przewodnik i wyznaczając pędy, z których zawiąże się korona. Przy starszych drzewach najważniejsze jest cięcie prześwietlające: usuwam pędy zagęszczające koronę, rosnące do jej wnętrza, krzyżujące się, a także silne pionowe wilki oraz gałęzie chore i połamane. Dzięki temu do wnętrza korony dociera światło i powietrze, owoce ładniej się wybarwiają, a drzewo rzadziej choruje. Więcej o samej technice piszę w artykule o tym, jak formować koronę drzewa.

Realizacja: regularna pielęgnacja ogrodu w Bibicach

Bibice koło Krakowa

Sytuacja

Ogród Pani Ewy i Pana Zbigniewa przy ul. Spacerowej w Bibicach prowadzę w ramach stałej, regularnej opieki. W takim ogrodzie nie chodzi o jednorazowy, mocny zabieg, tylko o to, żeby każda praca, w tym cięcie drzew i krzewów, była wykonana w odpowiednim dla danej rośliny terminie.

Co zrobiliśmy

• Cięcie poszczególnych drzew i krzewów planuję według gatunku, a nie pod jeden wyjazd, tak aby ziarnkowe trafiały na koniec zimy, a pestkowe na okres wegetacji.
• Na bieżąco usuwam posusz oraz pędy chore i zagęszczające koronę, prowadząc cięcia prawidłowo, bez zostawiania czopów.
• Pozostałe prace pielęgnacyjne, od trawnika po rabaty, dopasowuję do sezonu, dzięki czemu ogród przez cały rok wygląda zadbanie.

Efekt

Regularność sprawia, że drzewa są zdrowe i bezpieczne, a ogród nie wymaga już ratunkowych, drastycznych cięć. Tę i inne realizacje pokazuję w zakładce realizacje.

Cięcie drzew owocowych w Krakowie i okolicy

Jeśli nie masz pewności, kiedy i jak przyciąć swoje drzewa, chętnie pomogę. Zajmuję się przycinaniem drzew oraz ich kompleksową pielęgnacją, a wiosną także opryskami drzew owocowych zgodnie z posiadanym świadectwem ochrony roślin. Wizja lokalna i wycena są bezpłatne, firma ma ubezpieczenie OC, a na życzenie wystawiam fakturę VAT. Orientacyjne stawki znajdziesz w cenniku, a po szczegóły zapraszam do kontaktu.